Xử trí khi trẻ bị sốt

0
10

Trẻ sốt chưa đến 38,5 độ C, không chán ăn, bứt rứt thì không dùng thuốc hạ sốt , có thể chườm bằng khăn mềm, bổ sung nước và dinh dưỡng.

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng , nguyên trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết sốt cao là triệu chứng chứ không phải bệnh. Sốt là phản ứng bảo vệ của cơ thể, tức là cứ khi nào có tác nhân gây bệnh thì cơ thể sốt để tiêu diệt virus. Phản ứng sốt không chỉ xuất hiện ở trẻ nhỏ mà người lớn cũng thường mắc phải.

Theo bác sĩ Dũng, trẻ sốt 38,5 độ C được định nghĩa là sốt cao và lúc đó mới cho thuốc hạ sốt . Nếu trẻ sốt nhưng không gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt của cơ thể, không làm em bé quá mệt, bứt rứt, khó chịu, chán ăn thì không cần chữa mà để tự nhiên. Những đợt sốt nhẹ như vậy sẽ làm bệnh nhiễm trùng nhanh khỏi.

Bác sĩ Lê Hoàn, phó khoa Nội tiết Hô hấp, Bệnh viện Đại Học Y Hà Nội khẳng định thời tiết lạnh là yếu tố nguy cơ để virus phát triển, tấn công cơ thể, dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn ở người có sức đề kháng kém như người già, trẻ nhỏ. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp nhiễm trùng hô hấp thời điểm này chủ yếu do virus như virus cúm A/H3N2, cúm A/H1N1, cúm B và cúm C.

Cúm A có thể gây biến chứng ở những nhóm đặc biệt như trẻ dưới hai tuổi, người trên 65 tuổi hoặc người có bệnh mạn tính như hen, viêm phế quản mạn, tim mạch, cao huyết áp, rối loạn chuyển hóa như tiểu đường, bệnh về gan, thận… Người suy giảm miễn dịch như HIV, ghép tạng phải uống thuốc chống thải ghép, bệnh khớp uống thuốc chống viêm… cũng trong nhóm nguy cơ.

“Do đó, nếu trẻ chỉ mắc virus thông thường, không nhất thiết phải dùng kháng sinh. Phụ huynh chỉ cần vệ sinh sạch sẽ, giữ ấm, đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ. Sau hai đến năm ngày, bệnh sẽ hồi phục”, bác sĩ cho biết.

Một số trường hợp khi sốt quá cao có thể làm trẻ khó chịu, quấy khóc nhiều hay khô mồm miệng, chán ăn, co giật nên làm cho gia đình lo lắng và tự ý sử dụng kháng sinh. Nhiều người cho trẻ uống hạ sốt khi chưa đến 38,5 độ C để đề phòng co giật. Điều này không có ý nghĩa vì trên thực tế cũng không có loại thuốc phòng được co giật do sốt cao .

“Nhiều phụ huynh lơ là các biểu hiện mà đưa trẻ đến viện chậm, cũng có người lo lắng quá mức, tự ý dùng thuốc rất nguy hiểm. Điều trị cho trẻ phải đúng mức, đúng bệnh mới đạt hiệu quả”, bác sĩ Dũng nói.

Xử trí khi trẻ bị sốt - Hình 1

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng đang thăm khám, kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhi mắc bệnh hô hấp. Ảnh: Bác sĩ cũng cấp

Theo bác sĩ, chăm sóc trẻ bị sốt hiện nay khác với trước. Trẻ sốt nhưng không quấy khóc, chán ăn, bứt rứt và chưa đến 38,5 độ C thì không dùng thuốc hạ sốt .

Khi trẻ bị sốt, phụ huynh cũng nên chườm ấm bằng khăn mềm hoặc lau người trẻ bằng khăm ấm không nên quá 10 phút/giờ và chỉ áp dụng nếu trẻ bị sốt cao nhưng không ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ.

Việc bù nước đầy đủ cho trẻ cũng rất quan trọng. Gia đình cần khuyến khích trẻ uống nhiều nước như nước hoa quả, nước súp, oresol.. Khi được cung cấp đủ nước, thông thường cứ cách 4 giờ trẻ đi tiểu một lần.

Chỉ nên cho trẻ dùng thuốc khi có chỉ định, không tự ý mua thuốc. Thuốc hạ sốt hiện có hai loại là pracetamol hoặc ibubrofen. Hai thuốc này hạ sốt tương đương nhau. Ở các nước châu Á người ta khuyến cáo dùng Pracetamol trước vì những ngày đầu rất khó biết trẻ sốt thông thường hay sốt xuất huyết, thậm chí xét nghiệm ngày đầu tiên cũng không hiện kết quả.

Với paracetamol, khoảng cách uống thuốc từ 4 đến 6 giờ, trong khi inbulfen là 6-8 giờ. Tuyệt đối không dùng xen kẽ hai loại thuốc.

Khi cho trẻ uống hạ sốt nên để trẻ mặc đồ thông thoáng, không đắp chăn, mở thoáng cửa. Khi ra ngoài, trẻ cần được giữ ấm cổ ngực, đeo tất để không bị lạnh.

Chủ động đưa trẻ đi tiêm phòng vaccine hàng năm để phòng ngừa cúm. Hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân cúm hoặc nghi ngờ mắc bệnh.

Riêng trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi đã cho uống thuốc nhưng không hạ sốt, ngi ngờ mất nước do nôn, tiêu chảy, mắt trũng, khóc không nước mắt cần đưa đến bệnh viện để thăm khám. Những trẻ đã đi khám nhưng tình trạng không cải thiện hoặc xuất hiện các triệu chứng mới cũng cần quay lại viện để kiểm tra, phòng ngừa các bệnh khác.

2 nguyên tắc cha mẹ cần nhớ khi trẻ bị sốt

Sốt là triệu chứng hay gặp ở trẻ nhỏ. Khi trẻ sốt, cha mẹ có thể áp dụng những cách hạ sốt nhanh cho trẻ tại nhà và theo dõi tình trạng sức khỏe của con trước khi đưa bé đi bệnh viện.

2 nguyên tắc cần nhớ khi con bị sốt

Nhiệt độ bình thường trong cơ thể trẻ em khoảng 36.5-37.5 độ C. Khi bị sốt, nhiệt độ cơ thể bé tăng lên trên 38 độ C. Sốt không phải là một bệnh xuất hiện đơn lẻ mà là một phần phản ứng tự nhiên của cơ thể khi bị nhiễm virus hoặc vi khuẩn.

TS BS Đặng Lê Như Nguyệt – Trưởng khoa Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trẻ bị sốt là triệu chứng rất hay gặp. Ở trẻ dưới 2 tuổi do hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện thì tình trạng sốt càng nhiều hơn.

Theo bác sĩ Nguyệt trẻ trong 6 tháng đầu đời được nhận miễn dịch từ sữa mẹ, từ bánh nhau nên ít ốm hơn. Qua 6 tháng trẻ bắt đầu tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Não bộ bắt đầu phát triển bằng việc trẻ cầm nắm, đưa thức ăn vào miệng… Những lý do này khiến vi khuẩn, vi rút, các vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể trẻ nhiều hơn và gây nên sốt.

2 nguyên tắc cha mẹ cần nhớ khi trẻ bị sốt - Hình 1

TS BS Đặng Lê Như Nguyệt

Khi bị sốt, trẻ có thể kèm theo dấu hiệu viêm hô hấp trên, viêm tiểu phế quản thậm chí viêm phổi, tiêu chảy.

Thông thường, người ta chẩn đoán sốt qua việc xác định nhiệt độ trên cơ thể. Cha mẹ có thể đo nhiệt độ của bé bằng cách sử dụng nhiệt kế. Có thể sử dụng nhiệt kế thủy ngân hoặc nhiệt kế điện tử. Hiện nay, có một số loại nhiệt kế hồng ngoại.

Bác sĩ Nguyệt cho biết nguyên tắc chung trong xử lý các tình huống trẻ bị sốt.

Nguyên tắc số 1 là nhận ra dấu hiệu: Nếu trẻ sốt cao, bỏ bú, bỏ ăn, không chịu chơi, quấy khóc trên 2 tiếng cần theo dõi hạ sốt.

Nguyên tắc số 2 là hạ sốt đúng: Phụ huynh cần nhớ bên cạnh hạ sốt còn đảm bảo an toàn cho trẻ. Thuốc hạ sốt ở Việt Nam nên sử dụng Paracetamol. Sử dụng khi trẻ sốt cao trên 38,5 độ, kẹp nhiệt độ ở nách. Liều lượng 10 – 15mg/kilogam cân nặng của trẻ. Với trẻ dư cân cũng cần tính cân nặng chuẩn chứ không sử dụng thuốc theo tuổi.

Việc chăm sóc trẻ khi sốt, TS Nguyệt cho biết nhiều phụ huynh thấy trẻ run tưởng con rét nên đã cho trẻ mặc quá nhiều. Đây là quan niệm sai lầm. Theo bác sĩ Nguyệt, run là triệu chứng tự nhiên của phản ứng sốt của cơ thể. Khi cơ thể có tác nhân lạ vào thì sinh ra 1 số chất, 1 số tế bào làm việc tạo ra một số chất lạ và não sẽ phản ứng phải cơ thể đưa nhiệt độ cao lên để diệt tác nhân này. Thấy con có triệu chứng run, cha mẹ không nên ủ trẻ vì làm cho trẻ sốt kéo dài hơn, khó hạ sốt hơn. Vì vậy, chỉ mặc thoáng, hoàn toàn không kiêng tắm rửa, kiêng nước để giúp trẻ hạ sốt.

Cần cho trẻ uống nhiều nước, bổ sung nước để tránh tình trạng mất nước.

2 nguyên tắc cha mẹ cần nhớ khi trẻ bị sốt - Hình 2

2 nguyên tắc khi trẻ bị sốt là hạ sốt và nhận biết dấu hiệu

Khi trẻ bị sốt có co giật

TS Nguyệt cho biết sốt và co giật là nỗi sợ hãi của nhiều phụ huynh. Co giật là triệu chứng nguy hiểm đặc biệt là có sốt. Khi trẻ dưới 6 tuổi xung động thần kinh có thể bị lỗi nên khi trẻ sốt dẫn tới co giật.

Bác sĩ Nguyệt cho rằng khi trẻ sốt kèm co giật, cha mẹ cần phân biệt co giật do sốt hay bệnh lý tổn thương vùng thần kinh như động kinh, viêm màng não.

Xử trí tại nhà: BS Nguyệt nhấn mạnh hầu hết co giật do sốt không kéo dài quá 5 phút. Thông thường trên dưới 3 phút. Nếu trên 5 phút cần đưa trẻ ngay tới bệnh viện.

Cha mẹ nên bình tĩnh đo nhiệt độ cho trẻ, nếu trẻ đang có cơn co giật không đưa vật gì vào miệng, không đưa ngón tay phòng trẻ cắn lưỡi hay que đè lưỡi. Cho trẻ nằm nghiêng để đờm dãi chảy ra ngoài qua đường miệng, tư thế này trẻ hô hấp dễ hơn, tránh sặc.

Nếu phụ huynh biết bắt mạch có thể bắt mạch coi nhịp mạch của trẻ. Trường hợp khác cha mẹ chỉ cần để ý thời gian ghi nhận triệu chứng. Cha mẹ cần theo dõi khi đưa trẻ tới bệnh viện để bác sĩ sẽ nghĩ tới các chẩn đoán khác nhau khi khám cho bé.

Khi trẻ co giật, chỉ hạ sốt bằng thuốc nhét hậu môn, không sử dụng thuốc đường uống.

LEAVE A REPLY